‘‘Bugün Sovyetler Birliði dostumuzdur, müttefikimizdir. Bu dostluða ihtiyacýmýz vardýr. Fakat yarýn ne olacaðýný kimse bugünden kestiremez. Týpký Osmanlý gibi, týpký Avusturya-Macaristan gibi parçalanabilir, ufalanabilir. Bugün elinde sýmsýký tuttuðu milletler avuçlarýndan kaçabilirler. Dünya yeni bir dengeye ulaþabilir. Ýste o zaman Türkiye ne yapacaðýný bilmelidir. Bizim dostumuzun idaresinde dili bir, inancý bir, özü bir kardeþlerimiz vardýr. Onlara sahip çýkmaya hazýr olmalýyýz. Hazýr olmak yalnýz o günü susup beklemek deðildir. Hazýrlanmak lazýmdýr. Milletler buna nasýl hazýrlanýr? Manevi kö
prüleri saðlam tutarak. Dil bir kö
prüdür... Ýnanç bir kö
prüdür... Tarih bir kö
prüdür... Köklerimize inmeli ve olaylarýn böldüðü tarihimiz içinde bütünleþmeliyiz. Onlarýn bize yaklaþmasýný beklememeliyiz. Bizim onlara yaklaþmamýz gerekir.”
29 Ekim 1933, Çankaya Köþkü
---------------------------------------------------------------------
Biz balkanlarý niçin kaybettik biliyor musunuz? Bunun tek sebebi vardýr; bu da Ýslav araþtýrma cemiyetlerinin kurduðu dil kurumlarýdýr. Bizim içimizdeki insanlarýn mili bilinçlerini uyandýrdýðý zaman, biz Balkanlarda Trakya hudutlarýna çekildik. Türk Birliði’nin bir gün hakikat olacaðýna inancým vardýr. Ben görmesem bile gözlerimi dünyaya onun rüyalarý içinde kapatacaðým. Türk Birliðine inanýyorum. Yarýnýn tarihi, yeni fasýllarýný Türk Birliði ile açacak, dünya sükûnunu bu fasýllar içinde bulacaktýr. Türklüðün varlýðý bu köhne âleme yeni ufuklar açacak, güneþ ne demek, ufuk ne demek o zaman görülecek.
(Atatürk’ün Sofrasý, Ýsmet Bozdað, s.138)
---------------------------------------------------------------------
Azerbeycan Türklerinin dertleri kendi dertlerimiz ve sevinçleri kendi sevinçlerimiz gibi olduðu için, onlarýn muratlarýna nail olmalarý hür ve müstakil olarak yaþamalarý bizi pek ziyade sevindirir. Türk’ün saadeti ve mazlumlarýn halasý yolunda Azerbaycan Türklerinde kanýný dökmeðe amade bulunduklarýna dair olan beyanatýnýz istilacýlara karþý Türk’ün ve mazlumlarýn kuvvetini artýran pek kýymettar bir sözdür.
(Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri cilt:2,s.21)